الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
31
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
به اموال يتيمان خويشاوند مىشده ، ايجاب مىكرده است كه هشدار خاصى در مورد اين گردنه صعب العبور داده شود . ابو الفتوح رازى معتقد است كه « مقربه » از ماده « قرابت » نيست بلكه از ماده « قرب » است و اشاره به يتيمانى است كه از شدت گرسنگى گويى پهلوهايشان به هم چسبيده است ( 1 ) ولى اين تفسير بسيار بعيد به نظر مىرسد . 5 - « متربة » مصدر ميمى از ماده « ترب » ( بر وزن طرب ) در اصل از « تراب » به معنى « خاك » گرفته شده ، و به كسى مىگويند كه بر اثر شدت فقر خاك نشين شده ، باز در اينجا تاكيد روى اين گونه مسكينها به خاطر اولويت آنها است و الا اطعام همه مسكينان از اعمال حسنه است . در حديثى آمده است : امام على بن موسى الرضا ع هنگامى كه مىخواست غذا بخورد دستور مىفرمود سينى بزرگى كنار سفره بگذارند ، و از هر غذايى كه در سفره بود از بهترين آنها بر مىداشت و در آن سينى مىگذاشت ، سپس دستور مىداد آنها را براى نيازمندان ببرند ، بعد اين آيه را تلاوت مىفرمود : فلا اقتحم العقبة . . سپس مىافزود ، خداوند متعال مىدانست كه همه قادر بر آزاد كردن بردگان نيستند راه ديگرى نيز به سوى بهشتش قرار داد « ! ( 2 ) . در آيه بعد در ادامه تفسيرى كه براى اين گردنه صعب العبور بيان فرموده مىافزايد : سپس از كسانى بوده باشد كه ايمان آورده ، و يكديگر را به صبر و استقامت و ترحم و عطوفت توصيه مىكنند « ( * ( ثُمَّ كانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَتَواصَوْا بِالصَّبْرِ وَتَواصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ ) * ) . به اين ترتيب كسانى از اين گردنه سخت عبور مىكنند كه هم داراى ايمان
--> ( 1 ) « تفسير ابو الفتوح رازى » جلد 12 صفحه 96 . ( 2 ) « كافى » طبق نقل « تفسير الميزان » جلد 20 صفحه 424 .